Thịt bò thường xuất hiện trong các bữa ăn gia đình với nhiều cách chế biến như xào, nướng, hầm hay nhúng lẩu. Tuy nhiên, không phải phần thịt nào cũng có thành phần dinh dưỡng giống nhau. Theo tư vấn của bác sĩ chuyên khoa II Huỳnh Tấn Vũ, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, người ăn cần chú ý đến lượng chất béo, đặc điểm của nội tạng và mức độ chín của thịt để hạn chế những rủi ro không mong muốn.
1. Gầu bò, ba chỉ bò: Càng béo ngậy càng cần ăn có chừng mực
Gầu bò, ba chỉ bò và một số phần thịt nhiều mỡ được yêu thích nhờ độ mềm, béo và hương vị đậm đà. Tuy nhiên, ăn quá nhiều những phần này có thể khiến lượng chất béo nạp vào cơ thể tăng cao.
Gầu bò chứa cả chất béo bão hòa. Nếu thường xuyên ăn khẩu phần lớn, đặc biệt khi kết hợp với đồ chiên rán và các thực phẩm giàu chất béo khác, người ăn có thể khó kiểm soát cân nặng và cholesterol trong máu. Tiêu thụ quá nhiều chất béo bão hòa có thể làm tăng cholesterol LDL, yếu tố liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Người bị mỡ máu cao, thừa cân, béo phì hoặc mắc bệnh tim mạch nên ưu tiên phần thịt nạc, hạn chế mỡ nhìn thấy được và tránh ăn gầu bò quá thường xuyên.
Người mắc bệnh gout cũng cần chú ý khẩu phần thịt bò vì thịt đỏ chứa purin, chất được chuyển hóa thành axit uric trong cơ thể. Việc ăn quá nhiều thịt đỏ có thể gây bất lợi cho quá trình kiểm soát axit uric ở người mắc bệnh.
Thay vì loại bỏ hoàn toàn thịt bò, bạn có thể chọn phần ít mỡ, chế biến bằng cách luộc, hấp hoặc hầm và ăn kèm rau xanh. Cách ăn này giúp bữa ăn cân đối hơn, đồng thời hạn chế lượng dầu mỡ bổ sung.
2. Gan, thận, óc bò: Giàu dưỡng chất nhưng không nên ăn tùy ý
Gan, thận và óc bò có thể cung cấp protein cùng một số dưỡng chất. Tuy nhiên, nội tạng cũng có những đặc điểm dinh dưỡng cần lưu ý, đặc biệt với người có bệnh lý nền.
Gan bò giàu sắt và vitamin B12, nhưng đồng thời chứa lượng vitamin A dạng retinol cao. Ăn quá nhiều gan trong thời gian dài có thể khiến cơ thể hấp thụ lượng vitamin A vượt mức cần thiết. Phụ nữ mang thai cần đặc biệt thận trọng vì dư thừa vitamin A dạng retinol có thể gây hại cho thai nhi.
Một số loại nội tạng còn chứa lượng cholesterol đáng kể. Người đang kiểm soát mỡ máu hoặc được bác sĩ khuyến nghị hạn chế cholesterol nên cân nhắc khẩu phần, thay vì ăn thường xuyên với số lượng lớn.
Bên cạnh đó, nội tạng cần được bảo quản và chế biến đúng cách để hạn chế nguy cơ nhiễm vi khuẩn, ký sinh trùng. Người tiêu dùng nên chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, không có mùi lạ hoặc dấu hiệu ôi hỏng. Không sử dụng thực phẩm nghi bị xử lý bằng hóa chất bất thường.
3. Thịt bò tái, chưa chín kỹ: Cẩn trọng với nguy cơ nhiễm khuẩn
Thịt bò tái được nhiều người yêu thích vì giữ được độ mềm và vị ngọt tự nhiên. Tuy nhiên, thịt chưa chín kỹ có thể chứa vi khuẩn gây bệnh hoặc ký sinh trùng, tùy thuộc vào nguồn nguyên liệu và điều kiện chế biến.
Nguy cơ còn xuất hiện khi thịt sống tiếp xúc với thức ăn đã nấu chín thông qua dao, thớt, đĩa đựng hoặc bàn bếp không được vệ sinh đúng cách. Đây là tình trạng lây nhiễm chéo có thể xảy ra ngay cả khi nguyên liệu ban đầu còn tươi.
Trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch cần đặc biệt thận trọng với thịt chưa chín kỹ. Các nhóm này có nguy cơ gặp biến chứng nghiêm trọng hơn khi mắc bệnh truyền qua thực phẩm.
Để bảo đảm an toàn, nên mua thịt từ cơ sở đáng tin cậy, bảo quản lạnh đúng cách và nấu chín phù hợp. Cần rửa tay sau khi tiếp xúc với thịt sống, sử dụng dụng cụ riêng cho thực phẩm sống và thức ăn đã chế biến.
Ăn thịt bò thế nào để tốt cho sức khỏe?
Theo khuyến nghị của Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới, người trưởng thành nên giới hạn lượng thịt đỏ đã nấu chín ở khoảng 350–500g mỗi tuần và ăn rất ít hoặc tránh thịt chế biến sẵn.
Để bữa ăn cân đối hơn, bạn nên ưu tiên phần thịt nạc, ăn đa dạng nguồn protein từ cá, thịt gia cầm, trứng và các loại đậu, đồng thời tăng rau xanh. Người mắc gout, mỡ máu cao hoặc bệnh tim mạch nên điều chỉnh chế độ ăn theo tư vấn của bác sĩ.
Thịt bò vẫn là thực phẩm giàu dinh dưỡng nếu được sử dụng hợp lý. Điều quan trọng không phải kiêng tuyệt đối một phần thịt, mà là kiểm soát lượng ăn, lựa chọn nguyên liệu an toàn và duy trì chế độ dinh dưỡng đa dạng.
