Theo số liệu của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam trong 7 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 80 triệu USD, tăng 55% so với cùng kỳ năm 2025. Đây vẫn là con số khiêm tốn nếu đặt cạnh những mặt hàng thủy sản chủ lực, nhưng tốc độ tăng trưởng cho thấy cá rô phi đang có thêm nhiều cơ hội để vươn ra thị trường quốc tế.
Brazil trở thành thị trường nổi bật của cá rô phi Việt Nam
Điểm đáng chú ý nhất trong bức tranh xuất khẩu cá rô phi năm nay là sự tăng trưởng mạnh tại Brazil.
Trong 7 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu khoảng 40 triệu USD cá rô phi sang Brazil, chiếm một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này và tăng tới hơn 20.000% so với cùng kỳ năm trước.
Riêng tháng 7, giá trị xuất khẩu sang Brazil đạt khoảng 5 triệu USD, tăng 6.272% so với tháng 7/2025. Mức tăng rất cao này phần nào phản ánh sự phục hồi mạnh của nhu cầu nhập khẩu tại thị trường Nam Mỹ sau những biến động trước đó.
Không chỉ Brazil, một số thị trường khác cũng ghi nhận tín hiệu tích cực. Xuất khẩu cá rô phi Việt Nam sang Saudi Arabia trong 7 tháng đạt khoảng 5 triệu USD, tăng 24% so với cùng kỳ.
Trong khi đó, thị trường Mỹ lại có diễn biến trái chiều. Kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ đạt khoảng 18 triệu USD, giảm 42% và chiếm 23% tổng giá trị xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam.
Sự khác biệt giữa các thị trường cho thấy cơ hội dành cho cá rô phi Việt Nam đang mở rộng nhưng doanh nghiệp cũng cần chủ động đa dạng hóa thị trường, tránh phụ thuộc vào một vài quốc gia.
Cá rô phi Việt Nam tiến vào phân khúc sushi, sashimi tại Nhật Bản
Một tín hiệu đáng chú ý khác đến từ Nhật Bản, nơi cá rô phi Việt Nam đang từng bước tiếp cận phân khúc có giá trị gia tăng cao.
Trong 7 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu khoảng 1,6 triệu USD cá rô phi sang Nhật Bản, tăng 61% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 7 đạt khoảng 137.000 USD, tăng 175%.
Đáng chú ý, cá rô phi Việt Nam đã bắt đầu được xuất khẩu sang Nhật để phục vụ các sản phẩm sushi và sashimi. Đây được xem là hướng đi đáng quan tâm bởi thị trường Nhật Bản có yêu cầu khá cao về chất lượng, độ an toàn và quy trình kiểm soát sản phẩm thủy sản.
Không còn chỉ được nhìn nhận như một loại cá phổ thông, rô phi có thể trở thành nguyên liệu cho những sản phẩm chế biến có giá trị cao nếu đáp ứng tốt yêu cầu của từng thị trường.
Lợi thế của cá rô phi Việt Nam nằm ở chất lượng thịt và điều kiện nuôi. Cá có thể được nuôi trong môi trường nước ngọt hoặc nước lợ, với quy trình kiểm soát nguồn nước và môi trường nuôi. Khi được chăm sóc đúng quy trình, cá có thịt chắc, vị ngọt tự nhiên và tương đối ít xương dăm, phù hợp với nhiều phương thức chế biến.
Việc tiếp cận thị trường sushi, sashimi cũng mở ra cơ hội để doanh nghiệp chuyển từ xuất khẩu nguyên liệu sang phát triển các dòng sản phẩm chế biến sâu, qua đó nâng giá trị của cá rô phi Việt Nam.
Dư địa còn lớn nhưng cần bài toán về vùng nuôi và giá thành
Theo đại diện VASEP, cá rô phi hiện chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng giá trị xuất khẩu thủy sản của Việt Nam. Tuy nhiên, đây lại là mặt hàng được đánh giá còn nhiều dư địa tăng trưởng.
Một trong những cơ hội đáng chú ý là xu hướng thay đổi nguồn cung tại một số thị trường lớn. Khi một số quốc gia có xu hướng giảm phụ thuộc vào cá rô phi Trung Quốc, các nhà nhập khẩu có thể tìm kiếm những nguồn cung thay thế. Đây là khoảng trống mà doanh nghiệp Việt Nam có thể tận dụng nếu bảo đảm được chất lượng, sản lượng và giá thành cạnh tranh.
Tuy nhiên, để biến cơ hội thành tăng trưởng bền vững, ngành cá rô phi vẫn còn nhiều việc phải làm. Trong đó, việc xây dựng các vùng nuôi quy mô, kiểm soát chất lượng đồng đều và giảm chi phí sản xuất là những yếu tố quan trọng.
Đặc biệt, khu vực Tây Nam Bộ được đánh giá có lợi thế về điều kiện nuôi cá rô phi. Nếu có quy hoạch phù hợp, liên kết chặt chẽ giữa vùng nuôi, doanh nghiệp chế biến và nhà xuất khẩu, nguồn cung có thể được ổn định hơn.
Bên cạnh đó, đầu tư vào chế biến sâu cũng là hướng đi cần được chú trọng. Thay vì chỉ xuất khẩu cá nguyên liệu hoặc sản phẩm sơ chế, doanh nghiệp có thể phát triển các dòng phi lê, sản phẩm cấp đông, sản phẩm chế biến sẵn và nguyên liệu đạt tiêu chuẩn cho các phân khúc cao cấp.
Từ thị trường Brazil tăng nhập khẩu mạnh đến việc xuất hiện trên bàn sushi, sashimi tại Nhật Bản, cá rô phi Việt Nam đang cho thấy tiềm năng vượt xa vai trò của một loại cá bình dân. Nếu giải quyết tốt bài toán vùng nuôi, chi phí và chế biến, đây có thể trở thành một trong những mặt hàng thủy sản còn nhiều dư địa để tăng tốc trong thời gian tới.
