Những câu nói “hot trend” đôi khi là cách trẻ hòa nhập
“Ơ kìa!”, “ảo thật đấy!”, “đỉnh chóp!”, “flex”, “chill”... Những từ ngữ tưởng như vô nghĩa với người lớn lại xuất hiện rất tự nhiên trong cuộc trò chuyện của trẻ.
Ngày nay, trẻ tiếp xúc với mạng xã hội, video ngắn, game và các nội dung trực tuyến từ khá sớm. Những câu nói đang thịnh hành nhanh chóng được đưa vào lớp học, nhóm chat hoặc những lúc trẻ chơi cùng bạn.
Với cha mẹ, nhiều câu nghe khó hiểu, thậm chí có phần ngớ ngẩn. Nhưng với trẻ, việc hiểu và sử dụng những “mật mã” chung của nhóm bạn có thể giúp chúng cảm thấy mình không bị đứng ngoài.
Nếu cả nhóm đều biết một câu nói đang thịnh hành mà mình không hiểu, trẻ có thể lo rằng mình không hòa nhập được.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa cha mẹ nên mặc kệ mọi thứ. Một số nội dung trên mạng có thể chứa lời tục tĩu, xúc phạm hoặc chế giễu người khác. Trẻ nhỏ chưa đủ khả năng phân biệt đâu là trò đùa và đâu là lời nói gây tổn thương nên rất dễ bắt chước.
Thay vì cấm mọi câu nói “hot trend”, cha mẹ nên giúp con hiểu câu nào có thể nói, câu nào không nên nói và nói trong hoàn cảnh nào.
Đòi đồng hồ, quần áo hay đồ sưu tầm giống bạn chưa chắc là đua đòi
Một tình huống khá quen thuộc là trẻ nhất định đòi mua món đồ giống bạn bè.
“Các bạn trong lớp đều có.”
“Bạn ấy cũng dùng loại này.”
“Con phải có thì mới chơi được với các bạn.”
Người lớn có thể khó hiểu: Chẳng lẽ một chiếc đồng hồ hay chiếc balo lại quyết định tình bạn?
Thực tế, thứ trẻ cần đôi khi không phải món đồ mà là cảm giác mình không bị bỏ lại phía sau.
Ở tuổi tiểu học, trẻ bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến cách bạn bè nhìn nhận mình. Một chiếc đồng hồ, đôi giày, món đồ chơi hoặc phụ kiện giống nhau có thể trở thành dấu hiệu cho thấy “chúng mình cùng một nhóm”.
Điều tương tự cũng xảy ra với sở thích sưu tầm. Huy hiệu, thẻ bài, móc khóa, đồ anime, truyện tranh hay vật phẩm liên quan đến game có thể giúp trẻ tìm được những người bạn cùng sở thích.
Bản thân việc sưu tầm không có gì xấu. Vấn đề chỉ đáng lo khi trẻ bắt đầu nghĩ rằng: “Mình phải có món đồ này thì các bạn mới công nhận mình.”
Khi đó, trẻ có thể liên tục đòi mua phiên bản mới, món đồ giới hạn hoặc sản phẩm đắt tiền. Thậm chí, một số trẻ tìm cách giấu cha mẹ hoặc nói dối để có được thứ mình muốn.
Lúc này, cha mẹ nên giúp con phân biệt hai điều: mua vì thật sự yêu thích và mua vì sợ bị bạn bè chê.
Đáng lo hơn là khi tình bạn biến thành áp lực
Trẻ nhỏ thường có bạn thân và dễ hình thành tâm lý muốn giữ bạn cho riêng mình.
“Bạn thân thì phải chơi với tớ.”
“Cậu chơi với bạn ấy thì không chơi với tớ nữa.”
“Đã là bạn thân thì không được bỏ nhau.”
Những câu nói này khá phổ biến, nhưng nếu trở nên cực đoan, tình bạn có thể trở thành nguồn áp lực khiến trẻ mệt mỏi.
Chỉ một chuyện nhỏ như không được chọn vào cùng đội, không được ngồi cạnh hay thấy bạn thân chơi với một người khác cũng có thể khiến trẻ buồn bã, tức giận, thậm chí không muốn đến trường.
Cha mẹ cũng cần chú ý khi cả nhóm cùng cô lập một bạn: không cho bạn tham gia trò chơi, cố tình không trả lời tin nhắn, đồng loạt chặn tài khoản hoặc chia sẻ chuyện riêng tư của bạn trong nhóm chat.
Đây có thể là dấu hiệu của bắt nạt tinh thần và cần được người lớn quan tâm nghiêm túc.
Đừng vội cấm, hãy tìm hiểu điều con thực sự cần
Khi phát hiện con nói những câu khó hiểu, mê đồ sưu tầm hoặc quá thân thiết với một nhóm bạn, nhiều cha mẹ lập tức nói: “Cấm!”, “Không được chơi với nhóm đó nữa!”, “Con còn nhỏ biết gì mà đua đòi!”.
Cách phản ứng này có thể khiến trẻ ngừng hành vi trước mặt cha mẹ nhưng chưa chắc vấn đề biến mất. Ngược lại, con có thể giấu kỹ hơn và không còn muốn kể chuyện trường lớp.
Thay vì chất vấn, cha mẹ có thể hỏi:
“Câu này nghĩa là gì vậy? Con giải thích cho mẹ nghe với.”
“Nhân vật này có gì hay mà con thích thế?”
“Các bạn trong lớp cũng thích món này à?”
“Con thích chiếc đồng hồ vì tính năng của nó hay vì các bạn đều dùng?”
Hiểu con không có nghĩa là đồng ý với mọi mong muốn của con. Cha mẹ có thể lắng nghe trước, sau đó mới cùng con đặt ra giới hạn.
3 giới hạn cha mẹ nên thống nhất với trẻ
Một là, vui nhưng không làm tổn thương người khác. Trẻ có thể sử dụng những câu nói đang thịnh hành nhưng không được dùng lời tục tĩu, xúc phạm ngoại hình, gia đình hay điểm yếu của người khác để mua vui.
Hai là, được mua món mình thích nhưng phải có giới hạn. Cha mẹ có thể dành một khoản tiền phù hợp cho sở thích của con, đồng thời thống nhất trước về ngân sách. Trẻ cần hiểu rằng không được lấy tiền, nói dối hay vay mượn chỉ để mua món đồ bạn bè đang có.
Ba là, có bạn thân nhưng vẫn cần sự tự do. Bạn thân không có nghĩa là phải luôn đi cùng nhau, thích mọi thứ giống nhau hoặc cấm nhau chơi với người khác. Một tình bạn lành mạnh cần sự tôn trọng và ranh giới.
Điều trẻ cần không phải là giống bạn, mà là được thuộc về
Thế giới của trẻ ngày nay khác rất nhiều so với thời thơ ấu của cha mẹ. Có những câu nói, món đồ hay sở thích mà người lớn không thể hiểu ngay.
Nhưng phía sau những điều tưởng như “đua đòi” ấy đôi khi chỉ là một đứa trẻ đang cố tìm câu trả lời cho câu hỏi: “Mình có được các bạn chấp nhận không?”
Vì vậy, trước khi mắng con là bắt chước hay đua đòi, cha mẹ hãy thử hỏi: “Điều gì khiến con cảm thấy mình nhất định phải có thứ này?”
Có thể vấn đề không nằm ở chiếc đồng hồ, món đồ sưu tầm hay câu nói đang thịnh hành.
Mà nằm ở nỗi sợ bị bỏ lại phía sau.
Khi trẻ biết mình được yêu thương, lắng nghe và có thể là chính mình, con sẽ dần hiểu rằng không cần phải giống bạn bè hoàn toàn mới có thể có một tình bạn tốt.
