Cha mẹ là những người biết nhiều nhất về con: từ thành tích học tập, những dự định tương lai đến những lần thất bại, mắc lỗi hay những chuyện khiến con xấu hổ.
Nhiều người lớn nghĩ kể những chuyện ấy với họ hàng, bạn bè là bình thường. Thế nhưng, điều cha mẹ xem là một câu chuyện vui đôi khi lại trở thành nỗi khó chịu hoặc tổn thương của con.
Trẻ càng lớn càng cần được tôn trọng về đời tư. Vì vậy, có 4 chuyện cha mẹ nên cân nhắc thật kỹ trước khi chia sẻ với người khác.
1. Đừng kể quá nhiều về thành tích và sự ưu tú của con
Con đạt điểm cao, giành giải thưởng, được thầy cô khen hay có năng khiếu đặc biệt chắc chắn là điều khiến cha mẹ tự hào.
Tuy nhiên, niềm tự hào ấy không nhất thiết phải trở thành câu chuyện được kể với tất cả mọi người.
Việc thường xuyên khoe thành tích, đặc biệt khi đi kèm những câu so sánh như “Con tôi đứng đầu lớp”, “Cháu nhà tôi giỏi hơn bạn bè”, có thể khiến trẻ vô tình chịu áp lực phải luôn duy trì hình ảnh giỏi giang.
Hôm nay con đạt thành tích tốt nhưng ngày mai hoàn toàn có thể thất bại. Nếu cha mẹ đã kể quá nhiều về con, mỗi lần không đạt được kỳ vọng, trẻ dễ cảm thấy mình không chỉ thất vọng với bản thân mà còn “mất mặt” trước người khác.
Cha mẹ có thể tự hào về con, nhưng hãy để thành tích là động lực của trẻ thay vì trở thành chiếc nhãn mà trẻ phải mang theo.
2. Đừng vội công khai những kế hoạch tương lai của con
Con muốn thi vào một trường nào đó, chọn một ngành học, tìm công việc mới hay có một dự định riêng là chuyện cha mẹ có thể biết nhưng không nhất thiết phải kể rộng rãi.
Bởi một kế hoạch chưa hoàn thành luôn có khả năng thay đổi.
Khi quá nhiều người biết, trẻ có thể chịu thêm áp lực từ những câu hỏi, lời nhận xét hoặc sự kỳ vọng. Nếu kế hoạch không thành công, con lại phải giải thích vì sao mình không làm được như những gì cha mẹ từng kể.
Đôi khi, một người trẻ cần sự yên tĩnh để thử sức, điều chỉnh và thậm chí thất bại mà không cảm thấy cả thế giới đang theo dõi.
Cha mẹ nên là người đồng hành thay vì biến dự định của con thành chủ đề bàn luận trong gia đình.
Những điều chưa thành, không nhất thiết phải nói trước.
3. Đừng đem những khó khăn và sai lầm của con ra kể
Đứa trẻ nào cũng có lúc mắc lỗi. Có thể con từng học sa sút, bị giáo viên nhắc nhở, mâu thuẫn với bạn bè hoặc đưa ra một lựa chọn chưa đúng.
Khi con còn nhỏ, cha mẹ có thể xem đó là chuyện cần chia sẻ để xin lời khuyên. Nhưng nếu không thực sự cần thiết, việc kể quá nhiều về sai lầm của con với người khác có thể khiến trẻ mất cảm giác an toàn.
Đặc biệt, những câu chuyện riêng tư rất dễ bị truyền từ người này sang người khác. Một chuyện ban đầu chỉ được kể cho vài người thân có thể nhanh chóng trở thành đề tài bàn tán.
Con có thể tha thứ cho cha mẹ vì đã mắng mình, nhưng chưa chắc dễ dàng quên cảm giác xấu hổ khi chuyện riêng của mình bị đem ra kể trước nhiều người.
Cha mẹ có thể nghiêm khắc khi con mắc lỗi, nhưng giáo dục không đồng nghĩa với việc công khai khuyết điểm của con.
4. Đừng lấy chuyện xấu hổ của con làm câu chuyện mua vui
Có những chuyện cha mẹ thấy rất hài hước nhưng con lại không muốn nghe lại.
Chẳng hạn chuyện con từng tè dầm, khóc nhè, bị điểm kém, bị bạn bè từ chối, từng yêu ai đó hoặc từng thất bại trong công việc.
Cha mẹ thường nghĩ đó chỉ là những kỷ niệm ngày xưa. Nhưng khi con trưởng thành, những chuyện ấy có thể trở thành một phần rất riêng tư mà con muốn bỏ lại phía sau.
Đáng buồn hơn là một số cha mẹ có thói quen nhắc lại lỗi lầm cũ mỗi khi con mắc lỗi mới.
“Ngày trước con cũng từng thế.”
“Hồi cấp ba con còn…”
“Chuyện lần đó con bị người ta bỏ, mẹ vẫn nhớ…”
Những câu nói tưởng như vô tình có thể khiến vết thương cũ một lần nữa bị khơi lại.
Nếu con đã trưởng thành, hãy cho con quyền quyết định chuyện nào thuộc về quá khứ và chuyện nào có thể được kể lại.
Cha mẹ biết giữ kín, con càng dám mở lòng
Điều quan trọng nhất trong mối quan hệ cha mẹ - con cái không phải là cha mẹ biết mọi bí mật của con, mà là con tin rằng những điều mình chia sẻ sẽ được tôn trọng.
Trước khi kể một chuyện về con, cha mẹ có thể tự hỏi: Nếu con đang ngồi ở đây, con có muốn người khác nghe chuyện này không?
Nếu câu trả lời là không, hãy giữ lại.
Bởi đôi khi, yêu thương không phải là nói thật nhiều về con, mà là biết im lặng đúng lúc, bảo vệ những điều riêng tư và giữ cho con một nơi an toàn để trở về.
Khi cha mẹ biết giữ lời, con sẽ hiểu rằng dù ngoài kia có xảy ra chuyện gì, gia đình vẫn là nơi mình có thể thành thật mà không sợ bị phán xét hay đem câu chuyện riêng tư ra làm đề tài bàn luận.
