Không chỉ nổi tiếng bởi sự đa dạng, món ăn miền Trung còn chinh phục thực khách nhờ những cách chế biến mang đậm dấu ấn địa phương. Từ cá chàu nướng lá sim ở Hà Tĩnh đến ốc lể Đà Nẵng, mỗi món ăn đều gắn với điều kiện tự nhiên, tập quán bản địa và mang đến những trải nghiệm ẩm thực khó tìm thấy ở nơi khác.
Cá chàu nướng lá sim - Món ăn miền Trung mang hương vị núi rừng Hà Tĩnh
Bên cạnh cam Khe Mây hay bưởi Phúc Trạch, huyện miền núi Hương Khê (Hà Tĩnh) còn sở hữu một món ăn miền Trung dân dã nhưng vô cùng cuốn hút: cá chàu nướng lá sim. Món ăn này từng được Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Phan Thiên Định chia sẻ trên trang cá nhân như một lời giới thiệu đặc sản quê nhà tới cộng đồng mạng.
Cá chàu thực chất là tên gọi dân dã của cá tràu, tức cá lóc, sinh sống nhiều ở ruộng nước, ao hồ và khe suối trên khắp dải đất miền Trung. Nhờ sống trong môi trường tự nhiên nên thịt cá săn chắc, ít mỡ và mang vị ngọt đặc trưng.
Điều làm nên nét riêng của món cá này chính là kỹ thuật nướng bằng lá sim rừng thay vì chỉ hơ than như thông thường. Khói lá sim tỏa ra khi nướng thấm dần vào da cá, vừa khử bớt mùi tanh vừa tạo hương thơm đặc trưng của núi rừng.
Hiện cá chàu nướng tại Hương Khê có giá khoảng 170.000 đồng/kg. Tuy giá hơi chát nhưng không ít thực khách từ Nghệ An, Quảng Bình, thậm chí Hà Nội đã tìm về đây chỉ để thưởng thức trọn vẹn hương vị của món ăn này.
Cá chàu nướng lá sim - Món ăn miền Trung dân dã tại vùng núi Hương Khê.
Cách chế biến cá chàu nướng lá sim độc đáo
Người dân địa phương thường chọn những con cá nặng khoảng 1 - 1,5kg để chế biến. Sau khi bắt về, cá được nuôi trong bể nước vài ngày nhằm loại bỏ bùn đất trước khi làm sạch và đem nướng.
Một điểm đặc biệt là nhiều người vẫn giữ nguyên phần ruột cá trong quá trình nướng. Theo kinh nghiệm địa phương, mật cá tạo nên vị đắng nhẹ, hòa quyện cùng vị ngọt của phần thịt, mang đến trải nghiệm ẩm thực rất riêng cho món cá nướng.
Cá sau khi sơ chế được xiên vào thanh tre hoặc thanh sắt, dựng cạnh bếp than và nướng trong khoảng 20 - 30 phút. Sau đó, nhiều quán còn tiếp tục ủ cá thêm 10 - 15 phút để phần thịt săn chắc, giữ được độ ngọt tự nhiên.
Khi thưởng thức, cá thường được ăn cùng rau sống, rau rừng, cải xanh, xà lách và chấm nước mắm tỏi ớt. Sự kết hợp giữa vị ngọt của cá, hương thơm của lá sim cùng vị tươi mát của rau giúp món cá chàu nướng lá sim được nhiều thực khách yêu thích.
Ốc lể Đà Nẵng - Món ăn gắn liền với ký ức tuổi thơ
Nếu cá chàu nướng là niềm tự hào của Hà Tĩnh, thì tại Đà Nẵng, ốc lể lại là món ăn miền Trung gắn liền với ký ức tuổi thơ của nhiều người. Những con ốc bé xíu như khuy áo buộc thực khách phải dùng gai chanh, gai bưởi để khều từng con ra khỏi vỏ.
Ốc lể, còn gọi là ốc ruốc hay ốc gạo, sống vùi dưới lớp cát mỏng ven biển và chỉ xuất hiện vào khoảng tháng Giêng đến tháng Ba âm lịch. Sau khi cào lên, ốc được luộc hoặc xào cùng sả băm, gừng thái sợi và nước mắm gừng đậm đà.
Việc khai thác ốc phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên, người dân phải ra biển từ rạng sáng, tranh thủ 2 - 3 tiếng thủy triều rút để kéo cào gỗ tìm ốc vùi trong cát. Có hôm biển động, cả buổi chỉ gom được vài lon, nhưng gặp bãi tốt, mỗi người có thể thu 5 - 7kg ốc trong vài giờ.
Ốc lể là món ăn vặt quen thuộc của người dân Đà Nẵng.
Tại chợ Cồn và chợ Hàn, giá một lon ốc lể thành phẩm đã tăng lên khoảng 110.000 đồng, cao hơn đáng kể so với mức khoảng 60.000 đồng trước đó. Nguyên nhân được cho là sản lượng giảm do thời tiết, biển động kéo dài và nguồn cung khan hiếm trong khi nhu cầu của người dân cùng khách du lịch vẫn ở mức cao.
Dù giá tăng, nhiều sạp bán ốc vẫn thường xuyên đông khách. Không ít người cho rằng món ăn miền Trung này chỉ xuất hiện theo mùa nên họ vẫn sẵn sàng chi tiền để thưởng thức.
Món ăn miền Trung ghi dấu bằng hương vị đặc trưng
Từ cá chàu nướng lá sim mang hương thơm núi rừng Hương Khê đến ốc lể gắn với biển Đà Nẵng, mỗi món ăn đều mang một dấu ấn riêng. Những món ăn này phản ánh điều kiện tự nhiên và tập quán sinh hoạt của người dân bản địa. Đồng thời, chúng còn lưu giữ những kinh nghiệm chế biến được truyền qua nhiều thế hệ.
Không chỉ hấp dẫn bởi hương vị, hai món ăn miền Trung trên còn khiến thực khách ấn tượng với câu chuyện phía sau từng nguyên liệu, từng cách chế biến và sự gắn bó với vùng đất nơi chúng ra đời. Chính điều đó đã góp phần tạo nên sức sống bền bỉ cho ẩm thực miền Trung trong lòng du khách gần xa.
