Điều kiện để được hưởng lương hưu từ BHXH tự nguyện
BHXH tự nguyện là chính sách an sinh dành cho người lao động không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, như lao động tự do, tiểu thương hay người làm việc không có hợp đồng dài hạn. Khi tham gia hình thức này, người lao động chủ động lựa chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng và thời gian tham gia.
Theo quy định của Luật BHXH năm 2024, người lao động muốn hưởng lương hưu cần đáp ứng hai điều kiện cơ bản: đủ tuổi nghỉ hưu theo lộ trình của Bộ luật Lao động và có thời gian đóng BHXH tối thiểu từ 15 năm trở lên. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, người tham gia thường chọn đóng từ 20 năm để đảm bảo mức hưởng ổn định hơn.
Tuổi nghỉ hưu cũng được điều chỉnh theo lộ trình. Dự kiến đến năm 2028, nam giới nghỉ hưu ở tuổi 62, còn nữ giới sẽ đạt mốc 60 tuổi vào năm 2035 trong điều kiện lao động bình thường.
Lương hưu hàng tháng được xác định dựa trên hai yếu tố: tỷ lệ hưởng lương hưu và mức bình quân thu nhập tháng làm căn cứ đóng BHXH. Đối với người tham gia BHXH tự nguyện, mức bình quân này được tính trên toàn bộ thời gian đóng và sẽ được điều chỉnh theo hệ số trượt giá tại từng thời điểm.
Muốn nhận lương hưu 5 triệu đồng mỗi tháng cần đóng bao nhiêu?
Nếu đặt mục tiêu nhận khoảng 5 triệu đồng tiền lương hưu mỗi tháng, người tham gia cần xác định mức thu nhập đóng BHXH phù hợp trong suốt thời gian tham gia.
Trong trường hợp giả định người lao động tham gia BHXH tự nguyện đủ 20 năm, mức hưởng lương hưu được tính theo tỷ lệ quy định. Với nữ giới, tỷ lệ hưởng khoảng 55%, còn nam giới khoảng 45% khi đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Đối với lao động nữ, nếu lựa chọn mức thu nhập đóng BHXH khoảng 6,3 triệu đồng mỗi tháng, mức đóng tương ứng là khoảng 22% của khoản thu nhập này. Như vậy, số tiền đóng vào quỹ BHXH mỗi tháng khoảng 1,386 triệu đồng.
Trong thời gian đầu tham gia, người đóng BHXH tự nguyện còn được Nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng theo quy định, tối đa trong 120 tháng. Sau khi trừ khoản hỗ trợ này, số tiền thực tế người lao động cần đóng mỗi tháng còn khoảng 1,32 triệu đồng.
Nếu giả định hệ số điều chỉnh thu nhập trong suốt thời gian đóng là 1,4505, mức bình quân thu nhập đóng BHXH sau khi điều chỉnh có thể đạt khoảng 9,14 triệu đồng mỗi tháng. Với tỷ lệ hưởng 55%, lương hưu dự kiến có thể đạt khoảng 5 triệu đồng mỗi tháng khi đủ điều kiện nghỉ hưu.
Trong khi đó, đối với lao động nam, do tỷ lệ hưởng thấp hơn nên mức thu nhập đóng cần cao hơn để đạt cùng mức lương hưu. Nếu lựa chọn mức thu nhập đóng khoảng 7,7 triệu đồng mỗi tháng, số tiền đóng BHXH tương ứng là khoảng 1,694 triệu đồng.
Sau khi tính phần hỗ trợ của Nhà nước, khoản tiền người lao động thực đóng mỗi tháng còn khoảng 1,628 triệu đồng. Với cùng giả định về hệ số điều chỉnh thu nhập, mức bình quân thu nhập đóng BHXH có thể đạt khoảng 11,17 triệu đồng mỗi tháng. Khi áp dụng tỷ lệ hưởng 45%, lương hưu dự kiến cũng ở mức khoảng 5 triệu đồng mỗi tháng.
Các con số trên chỉ mang tính chất ước tính dựa trên giả định về hệ số điều chỉnh và mức đóng ổn định trong suốt quá trình tham gia. Mức lương hưu thực tế sẽ phụ thuộc vào quy định tại thời điểm giải quyết chế độ cũng như các yếu tố điều chỉnh thu nhập do cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Quyền lợi khác khi tham gia BHXH tự nguyện
Ngoài khoản lương hưu hàng tháng, người tham gia BHXH tự nguyện còn được hưởng thêm một số quyền lợi quan trọng khác. Khi bắt đầu nhận lương hưu, người hưởng sẽ được cấp thẻ bảo hiểm y tế với mức chi trả lên tới 95% chi phí khám chữa bệnh theo quy định. Điều này giúp giảm đáng kể gánh nặng tài chính khi tuổi cao, nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng lên.
Bên cạnh đó, chính sách BHXH tự nguyện cũng đảm bảo quyền lợi cho thân nhân trong trường hợp người tham gia không may qua đời.
Nếu người tham gia đã đóng BHXH từ đủ 60 tháng trở lên nhưng chưa kịp hưởng lương hưu, thân nhân sẽ được nhận trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất một lần. Khoản trợ cấp này được tính dựa trên thời gian tham gia và mức thu nhập đã đóng vào quỹ BHXH.
Trong trường hợp người đang hưởng lương hưu qua đời, thân nhân vẫn được giải quyết chế độ mai táng phí và trợ cấp tuất một lần theo quy định hiện hành.
Những quyền lợi này cho thấy BHXH tự nguyện không chỉ giúp đảm bảo thu nhập khi về già mà còn đóng vai trò như một cơ chế bảo vệ tài chính cho gia đình khi xảy ra rủi ro.
Kết bài
Với mục tiêu nhận khoảng 5 triệu đồng lương hưu mỗi tháng, người tham gia BHXH tự nguyện cần chuẩn bị kế hoạch đóng dài hạn, thường khoảng 20 năm trở lên và lựa chọn mức thu nhập đóng phù hợp. Theo tính toán giả định, lao động nữ cần đóng khoảng 1,32–1,386 triệu đồng mỗi tháng, trong khi lao động nam khoảng 1,628–1,694 triệu đồng mỗi tháng.
Việc tham gia BHXH tự nguyện từ sớm giúp người lao động chủ động xây dựng nguồn thu nhập ổn định khi nghỉ hưu, đồng thời đảm bảo thêm các quyền lợi về bảo hiểm y tế và chế độ cho thân nhân. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng để tăng cường an sinh và giảm áp lực tài chính khi bước vào tuổi già.
