Phụ nữ thiếu cân ăn thịt có khả năng sống thọ cao hơn 44%
Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí The American Journal of Clinical Nutrition đang thu hút sự chú ý khi chỉ ra mối liên hệ đáng chú ý giữa chế độ ăn uống, cân nặng và tuổi thọ ở người cao tuổi.
Công trình được thực hiện bởi các nhà khoa học thuộc Đại học Phúc Đán, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc cùng Đại học Giao thông Thượng Hải. Nhóm nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ Khảo sát Tuổi thọ Khỏe mạnh Dọc của Trung Quốc, với hơn 5.000 người từ 80 tuổi trở lên.
Trong đó, 1.459 người đã sống tới 100 tuổi được so sánh với 3.744 người trong độ tuổi 80-99. Mục tiêu là tìm hiểu liệu thói quen ăn uống có liên quan như thế nào đến khả năng đạt mốc tuổi thọ đặc biệt này.
Kết quả cho thấy một phát hiện khá bất ngờ: Ở nhóm phụ nữ thiếu cân, những người có ăn thịt có khả năng sống tới 100 tuổi cao hơn 44% so với những người ăn chay.
Tuy nhiên, mối liên hệ này không xuất hiện ở phụ nữ có cân nặng bình thường hoặc thừa cân. Đối với nam giới, nghiên cứu cũng không tìm thấy sự khác biệt đáng kể về khả năng sống thọ giữa người ăn thịt và người ăn chay.
Một chi tiết khác cũng rất đáng chú ý là những người cao tuổi không ăn thịt nhưng vẫn sử dụng cá, trứng hoặc các sản phẩm từ sữa có khả năng sống tới 100 tuổi tương tự nhóm ăn thịt.
Điều này cho thấy việc không ăn thịt không đồng nghĩa với thiếu hụt dinh dưỡng. Quan trọng hơn cả là chế độ ăn có cung cấp đầy đủ năng lượng, protein và các dưỡng chất cần thiết hay không.
Vì sao người cao tuổi thiếu cân cần chú ý đến lượng protein?
Theo nhóm nghiên cứu, chỉ số khối cơ thể (BMI) có thể giúp lý giải một phần kết quả. Phát hiện này liên quan đến hiện tượng thường được gọi là "nghịch lý béo phì" ở người cao tuổi, khi những người có cân nặng nhỉnh hơn đôi khi lại có kết quả sức khỏe tốt hơn nhóm thiếu cân.
Ở người trẻ, việc duy trì cân nặng hợp lý thường được nhấn mạnh để phòng ngừa nhiều vấn đề sức khỏe. Nhưng khi bước vào tuổi già, tình trạng thiếu cân lại có thể là dấu hiệu cảnh báo đáng lưu tâm.
Người cao tuổi thường ăn ít hơn, khả năng hấp thu dinh dưỡng có thể suy giảm, trong khi khối cơ cũng có xu hướng mất dần theo tuổi tác. Nếu không được cung cấp đủ năng lượng và protein, cơ thể dễ rơi vào tình trạng suy dinh dưỡng, giảm sức mạnh cơ bắp và suy yếu thể lực.
Đây cũng là lý do người cao tuổi cần quan tâm nhiều hơn đến chất lượng bữa ăn thay vì chỉ chú trọng ăn ít chất béo hoặc kiêng khem một số thực phẩm.
Protein có vai trò quan trọng trong việc duy trì cơ bắp và hỗ trợ các hoạt động của cơ thể. Nguồn protein có thể đến từ thịt nạc, cá, trứng, sữa, đậu phụ và các loại đậu.
Dù vậy, không nên hiểu rằng người cao tuổi thiếu cân cần ăn thật nhiều thịt hoặc chủ động tăng cân bằng mọi giá. Việc điều chỉnh khẩu phần cần căn cứ vào thể trạng, bệnh nền, khả năng tiêu hóa và nhu cầu dinh dưỡng của từng người.
Ăn chay không đồng nghĩa với giảm tuổi thọ
Một điểm cần đặc biệt lưu ý là nghiên cứu trên không chứng minh ăn thịt trực tiếp giúp con người sống lâu hơn.
Các nhà khoa học chỉ ghi nhận mối liên hệ giữa chế độ ăn và khả năng sống tới 100 tuổi trong một nhóm đối tượng cụ thể. Tuổi thọ còn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như di truyền, tình trạng sức khỏe, điều kiện sống, vận động và thói quen sinh hoạt.
Ngoài ra, dữ liệu về chế độ ăn chủ yếu phản ánh thói quen của người tham gia trong những năm cuối đời, chưa thể hiện đầy đủ khẩu phần của họ trong suốt cuộc sống. Việc lựa chọn thực phẩm cũng có thể thay đổi khi tuổi tác tăng lên, đặc biệt ở những người gặp khó khăn khi nhai, nuốt hoặc tiêu hóa.
Một nghiên cứu khác trên hơn 65.000 người cũng ghi nhận người ăn chay có nguy cơ gãy xương cao hơn trong một số phân tích. Lượng protein và canxi hấp thụ thấp có thể là những yếu tố góp phần giải thích kết quả này. Tuy nhiên, đây không phải bằng chứng cho thấy bản thân chế độ ăn chay gây ra tình trạng gãy xương.
Thực tế, chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các thực phẩm có nguồn gốc thực vật, đồng thời hạn chế thịt đỏ và thịt chế biến sẵn, vẫn được đánh giá có lợi cho sức khỏe tim mạch và chuyển hóa.
Người cao tuổi nên ăn thế nào để duy trì sức khỏe?
Từ những phát hiện trên, điều đáng quan tâm không phải là nên ăn thịt hay ăn chay, mà là làm thế nào để cơ thể nhận đủ dưỡng chất trong quá trình lão hóa.
Người cao tuổi nên duy trì thực đơn đa dạng, kết hợp các nguồn protein từ động vật và thực vật. Thịt nạc, cá, trứng, sữa, đậu phụ và các loại đậu đều có thể góp mặt trong bữa ăn tùy theo nhu cầu và khả năng dung nạp.
Bên cạnh protein, cơ thể cũng cần được cung cấp đủ canxi, vitamin D, chất xơ và các vi chất thiết yếu. Rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt giúp bổ sung chất xơ và nhiều dưỡng chất có lợi, trong khi các thực phẩm giàu canxi góp phần duy trì sức khỏe xương.
Đối với người cao tuổi thường xuyên ăn ít, sụt cân không chủ ý hoặc có dấu hiệu suy giảm cơ bắp, gia đình nên chú ý theo dõi cân nặng và khẩu phần hằng ngày. Nếu tình trạng thiếu cân kéo dài, nên đưa người bệnh đi đánh giá dinh dưỡng để có hướng điều chỉnh phù hợp.
Nhìn chung, sống thọ không phụ thuộc vào việc ăn thật nhiều thịt hay loại bỏ hoàn toàn thực phẩm có nguồn gốc động vật. Một chế độ ăn cân bằng, đủ năng lượng, phù hợp với thể trạng và được duy trì lâu dài mới là nền tảng quan trọng để bảo vệ sức khỏe khi về già.
