Loại cá này có tên khoa học là Trichopodus microlepis, là loài cá nước ngọt trong họ cá tai tượng, phân bố trong lưu vực sông Chao Phraya, Maeklong và Mekong. Chiều dài tối đa của chúng là 13cm, thân hình bầu dục hơi dài, dẹp bên, phần lưng lõm xuống ở gáy, mõm nhọn và hướng lên trên, miệng nhỏ, rạch miệng xiên cách xa viền trước mắt, răng trên 2 hàm nhỏ mịn, mắt to, nằm lệch về nửa trên của đầu.
Loài cá sặc điệp có màu trắng bạc hay xám, phần lưng hơi sẫm, bụng nhạt. Cá đực có thể có 1 sọc đen chạy từ mắt đến cuống đuôi và chấm dứt bằng 1 đốm tròn. Vây lưng nhỏ, gốc vây ngắn, khởi điểm gần gốc vây đuôi hơn mút mõm, 3-4 gai cứng thấp hơn phần tia mềm. Vây hậu môn phần gai trước thấp, phần tia mềm sau phát triển cao hơn. Vây ngực dài quá khởi điểm vây bụng. Vây bụng có gai thoái hóa, tia mềm thứ nhất kéo dài quá mút vây đuôi và phân đốt rõ rệt. Vây đuôi phân thùy cạn, mút cuối hơi tròn.
Ở Việt Nam, loại cá này được tìm thấy nhiều ở vùng đồng bằng sông Cửu Long, vùng hạ lưu sông Mê Kông. Các loại côn trùng thủy sinh, động vật giáp xác, động vật phiêu sinh là thức ăn của cá sặc điệp.
Cá sặc có nhiều loại nhưng loại được biết đến nhiều là cá sặc bổi. Loại cá này đã khá quen thuộc với người dân miền Tây nói riêng và cả nước nói chung. Vậy nên trước đây khi nhắc đến cá sặc điệp nhiều người không biết, thậm chí chưa bao giờ ăn chúng.
Thời gian gần đây, cá sặc “lên ngôi” và trở thành đặc sản được khách du lịch “lùng mua” mỗi dịp ghé tới vùng sông nước. Vậy nên cá sặc điệp cũng được “hưởng ké”, trở thành đặc sản được ưa chuộng. Từ đó, ngư dân bắt đầu tìm kiếm, đánh bắt chúng và chế biến thành khô cá sặc điệp.
Cá sặc điệp hiện được bán tại các chợ quê ở miền Tây, nhất là Cà Mau – nơi được mệnh danh là vựa cá sặc, hay bán tại các trang thương mại điện tử. Mức giá cho 1kg cá sặc điệp tươi là 130.000 đồng. Còn cá sặc điệp khô có giá khoảng 250.000 đồng/kg. Như vậy khách du lịch có thể thỏa sức thưởng thức cũng như đem biếu, tặng người thân, bạn bè.
Cá sặc điệp tươi có thể chế biến thành nhiều món ăn dân dã và đậm đà vị quê như nướng, nấu canh chua, kho tộ, chiên. Loại khô có thể làm thành món chiên,… thích hợp để cánh mày râu lai rai mỗi dịp tụ tập.
Các món ăn làm từ cá sặc điệp mang hương vị thơm ngon, dai dai,… ăn một lần là nhớ mãi.
