Không ăn cá sống
Cá là thực phẩm giàu dinh dưỡng, cung cấp protein, omega-3 và nhiều vi chất cần thiết. Tuy nhiên, một số thói quen ăn cá phổ biến ở Việt Nam có thể mang lại rủi ro nghiêm trọng cho sức khỏe nếu không chế biến và tiêu thụ đúng cách.Trước hết, ăn gỏi cá sống hoặc cá tái là món khoái khẩu của nhiều người, đặc biệt ở các vùng miền. Tuy nhiên, hầu hết các loài cá nước ngọt đều mang ký sinh trùng tự nhiên, điển hình là sán lá gan.
Khi ăn sống, ấu trùng sán lá gan từ cá sẽ di chuyển lên đường mật, cư trú tại gan, gây viêm gan, tắc mật, áp xe gan. Lâu dài, chúng có thể dẫn đến xơ gan hoặc thậm chí ung thư đường mật. Theo các bác sĩ tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương và nhiều nghiên cứu, thói quen ăn gỏi cá, rau sống thủy sinh là nguyên nhân phổ biến gây nhiễm sán lá gan ở Việt Nam.
Không ăn mật cá
Thứ hai, việc ăn mật cá theo dân gian để "thanh nhiệt, sáng mắt, giảm ho" là quan niệm thiếu cơ sở khoa học và tiềm ẩn nguy cơ cao. Mật cá chứa nhiều enzyme có lợi nhưng cũng đầy độc tố, đặc biệt ở một số loài như cá nóc (chứa tetrodotoxin – độc thần kinh mạnh gấp hàng nghìn lần xyanua).
Ngay cả mật cá thông thường (cá chép, cá trắm) nếu vỡ trong quá trình chế biến có thể gây ngộ độc cấp, sốc phản vệ, suy hô hấp, chảy máu nội tạng hoặc tử vong. Các chuyên gia khuyến cáo tuyệt đối tránh ăn mật cá và cẩn thận khi chế biến để không làm vỡ túi mật.
Không ăn cá khi đói
Tiếp theo, ăn cá khi đói bụng có thể làm tăng nguy cơ bùng phát bệnh gout. Cá giàu protein và purin – chất khi phân hủy sẽ chuyển hóa thành axit uric. Khi dạ dày trống, purin từ cá hấp thụ nhanh hơn, đẩy nồng độ axit uric máu lên cao, gây lắng đọng tinh thể ở khớp, dẫn đến viêm đau gout cấp. Người có tiền sử gout hoặc axit uric cao nên tránh ăn cá lúc đói và hạn chế các loại cá giàu purin như cá mòi, cá trích.
