Vì sao ngủ dậy lại bị tê tay?
Cảm giác tê tay sau khi thức dậy khá phổ biến. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân đơn giản là tay bị đè trong lúc ngủ khiến dây thần kinh và mạch máu chịu áp lực trong một khoảng thời gian. Khi thay đổi tư thế và vận động, cảm giác tê thường giảm dần.
Tuy nhiên, tê tay cũng có thể liên quan đến các vấn đề về thần kinh, cơ xương khớp hoặc chuyển hóa. Vì vậy, điều quan trọng là chú ý đến tần suất, thời gian kéo dài và những triệu chứng đi kèm.
1. Ngủ sai tư thế
Đây là nguyên nhân thường gặp nhất. Nằm nghiêng quá lâu, gối đầu lên tay hoặc để cánh tay bị cơ thể đè lên có thể làm dây thần kinh bị chèn ép.
Sau khi thức dậy, bạn có thể thấy bàn tay tê rần, các đầu ngón tay như có kiến bò hoặc khó cử động trong thời gian ngắn. Nếu cảm giác nhanh chóng biến mất sau khi thay đổi tư thế và vận động nhẹ, thường không đáng lo ngại.
2. Chèn ép dây thần kinh ở cổ tay
Nếu thường xuyên thức dậy với cảm giác tê ở bàn tay, đặc biệt là một số ngón tay nhất định, nguyên nhân có thể liên quan đến dây thần kinh ở vùng cổ tay.
Tình trạng này dễ gặp ở những người thường xuyên sử dụng bàn phím, chuột máy tính hoặc thực hiện các động tác lặp đi lặp lại bằng cổ tay. Một số trường hợp còn xuất hiện cảm giác đau, yếu tay hoặc khó cầm nắm.
3. Vấn đề ở vùng cổ và cột sống
Dây thần kinh chi phối cánh tay bắt nguồn từ vùng cổ. Vì vậy, những vấn đề liên quan đến cột sống cổ có thể gây cảm giác đau, tê hoặc châm chích lan từ cổ xuống vai và cánh tay.
Nếu tê tay đi kèm đau hoặc cứng cổ, đau lan xuống vai và cánh tay, bạn nên theo dõi kỹ thay vì chỉ cho rằng mình ngủ sai tư thế.
4. Ít vận động
Thói quen ngồi hoặc nằm quá lâu, ít thay đổi tư thế cũng có thể khiến tuần hoàn ở các chi kém thuận lợi và làm xuất hiện cảm giác tê rần.
Duy trì vận động phù hợp trong ngày, thường xuyên thay đổi tư thế khi ngồi lâu và thực hiện các động tác giãn cơ nhẹ có thể giúp hạn chế tình trạng này.
5. Một số bệnh lý có thể gây tổn thương thần kinh
Tê tay tái diễn đôi khi là biểu hiện liên quan đến các bệnh lý ảnh hưởng đến dây thần kinh ngoại biên, trong đó có bệnh tiểu đường.
Khi đó, người bệnh có thể không chỉ tê tay lúc mới ngủ dậy mà còn xuất hiện cảm giác châm chích, nóng rát hoặc giảm cảm giác ở bàn tay, bàn chân. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc ngày càng rõ rệt, nên đi khám để tìm nguyên nhân.
6. Chế độ ăn uống thiếu cân đối
Một số vitamin và khoáng chất có vai trò đối với hoạt động bình thường của hệ thần kinh. Chế độ ăn uống nghèo nàn, thiếu đa dạng trong thời gian dài có thể góp phần gây ra các triệu chứng bất thường, trong đó có cảm giác tê bì.
Không nên tự ý sử dụng vitamin hoặc khoáng chất liều cao chỉ vì bị tê tay. Tốt hơn hết là xây dựng chế độ ăn đa dạng và trao đổi với bác sĩ nếu nghi ngờ cơ thể đang thiếu chất.
7. Rượu bia, chấn thương hoặc các nguyên nhân khác
Sử dụng nhiều rượu bia trong thời gian dài, từng bị chấn thương hoặc một số bệnh lý thần kinh khác cũng có thể liên quan đến tình trạng tê bì tay chân.
Điểm đáng chú ý là những nguyên nhân này thường không chỉ gây tê một lần sau khi ngủ mà có thể khiến triệu chứng xuất hiện lặp đi lặp lại.
Làm gì khi ngủ dậy bị tê tay?
Nếu tê tay xuất hiện do tư thế ngủ, bạn có thể thử một số cách đơn giản:
- Thay đổi tư thế và nhẹ nhàng duỗi cánh tay, cổ tay, các ngón tay.
- Tránh nằm đè lên cánh tay hoặc gối đầu trực tiếp lên bàn tay.
- Không giữ cổ tay ở tư thế gập trong thời gian dài khi ngủ.
- Nếu phải ngồi lâu, nên đứng dậy vận động và thay đổi tư thế thường xuyên.
- Duy trì vận động thể chất phù hợp.
- Ăn uống đa dạng, đầy đủ nhóm chất và uống đủ nước theo nhu cầu của cơ thể.
- Hạn chế rượu bia và các thói quen có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thần kinh.
Không nên xoa bóp quá mạnh hoặc cố bẻ, vặn cổ tay khi đang bị tê. Nếu cảm giác tê chỉ xuất hiện thoáng qua và nhanh chóng hết sau khi thay đổi tư thế, bạn có thể tiếp tục theo dõi.
Khi nào tê tay cần đi khám?
Bạn nên đi khám nếu tình trạng tê tay xuất hiện thường xuyên, kéo dài, ngày càng nặng hoặc không còn liên quan rõ ràng đến tư thế ngủ.
Đặc biệt, cần được đánh giá y tế sớm nếu tê tay đi kèm yếu tay, khó cầm nắm, mất cảm giác, đau lan từ cổ xuống cánh tay hoặc xuất hiện thêm các triệu chứng bất thường khác.
Nếu đột ngột bị tê hoặc yếu một bên cơ thể, nhất là kèm méo miệng, khó nói, lú lẫn, chóng mặt hoặc đau đầu dữ dội, cần gọi người lớn hỗ trợ và tìm kiếm cấp cứu ngay vì đây có thể là dấu hiệu của một tình trạng thần kinh cấp tính.
Kết luận
Ngủ dậy bị tê tay không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bệnh. Trong nhiều trường hợp, đây chỉ là hậu quả của tư thế ngủ khiến dây thần kinh hoặc mạch máu bị chèn ép tạm thời. Tuy nhiên, tê tay tái diễn hoặc kéo dài cần được chú ý, bởi đôi khi có thể liên quan đến thần kinh, cột sống, chuyển hóa hoặc các vấn đề sức khỏe khác.
