Trong dự thảo điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng, ngoài việc áp dụng tỷ lệ phần trăm quen thuộc, nhà nước còn đề xuất phương án tăng theo số tiền tuyệt đối. Đáng chú ý, nhóm người hưởng thấp, đặc biệt là những người nghỉ hưu trước ngày 1/1/1995, tiếp tục được đề xuất hỗ trợ nâng mức hưởng tối thiểu.
Hai phương án tăng lương hưu
Phương án 1: kết hợp tăng theo tỷ lệ và số tuyệt đối. Cụ thể, từ 1/7/2026, mức lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng sẽ được đề xuất tăng 4,5% và 200.000 đồng/tháng so với mức của tháng 6/2026.
Ví dụ, ông Nguyễn Văn A hiện hưởng lương hưu 10 triệu đồng/tháng. Theo phương án này, ông A sẽ được tăng 4,5% (450.000 đồng) cộng thêm 200.000 đồng, tổng cộng 650.000 đồng/tháng. Mức lương hưu mới của ông sẽ là 10,65 triệu đồng/tháng.
Ngoài ra, mức lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng của tháng 6/2026 sẽ được điều chỉnh tăng 8% đối với người hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; người hưởng trợ cấp tuất trước 1/1/1995; và người hưởng trợ cấp theo Luật BHXH. Dự kiến tổng kinh phí tăng thêm phương án này là 9.176 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước chi 2.105 tỷ đồng, quỹ BHXH chi 7.070 tỷ đồng.
Bộ Nội vụ đánh giá gần 80% người hưởng lương hưu hiện có mức từ 3 triệu đến dưới 10 triệu đồng/tháng. Do đó, phương án điều chỉnh kết hợp giúp những người có mức hưởng thấp nhận được mức tăng tương đối cao hơn, thể hiện tính chia sẻ, đồng thời vẫn bảo toàn giá trị lương hưu trước yếu tố lạm phát.
Phương án 2: áp dụng mức tăng chung 8% cho toàn bộ đối tượng. Ví dụ, ông A hưởng lương hưu 10 triệu đồng/tháng sẽ được tăng 8%, tương đương 800.000 đồng, đưa mức lương hưu mới lên 10,8 triệu đồng/tháng từ 1/7/2026. Tổng kinh phí tăng thêm dự kiến là 9.749 tỷ đồng, gồm 2.013 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước và 7.736 tỷ đồng từ quỹ BHXH. Như vậy, kinh phí của phương án 2 cao hơn phương án 1 khoảng 573 tỷ đồng.
Tuy nhiên, phương án này vẫn còn hạn chế: áp dụng mức chung 8% không giải quyết được chênh lệch lương hưu giữa người hưởng thấp và cao, cũng như chưa thể hiện quan điểm chia sẻ theo Nghị quyết số 28-NQ/TW, chưa đáp ứng nguyện vọng của đa số người hưởng lương hưu.
Tiếp tục hỗ trợ người nghỉ hưu trước năm 1995
Dù áp dụng phương án 1 hay 2, nhóm người nghỉ hưu trước 1995 với mức hưởng thấp hơn 3,8 triệu đồng/tháng vẫn được điều chỉnh bổ sung. Cụ thể:
- Những người có mức hưởng dưới 3,5 triệu đồng/tháng được tăng thêm 300.000 đồng/người/tháng.
- Những người có mức hưởng từ 3,5 triệu đến dưới 3,8 triệu đồng/tháng được điều chỉnh lên mức 3,8 triệu đồng/tháng.
Kinh phí dự kiến thực hiện cho nhóm này khoảng 200–300 tỷ đồng.
