Lương y Bùi Đắc Sáng, Hội Đông y Hà Nội, cho biết trong y học cổ truyền, mía có vị ngọt, tính mát, quy vào các kinh phế, tỳ và vị. Mía thường được sử dụng để giải nhiệt, giải khát, làm mát phổi, long đờm, đồng thời điều hòa tỳ vị và hỗ trợ giảm tình trạng buồn nôn, nôn ói.
Đường cát được chế biến từ mía cũng mang tính mát, có tác dụng nhuận phế, lợi tràng vị, cải thiện tình trạng ăn uống kém và hỗ trợ điều trị ho kéo dài. Nhờ những đặc tính này, nước mía thường được dùng để bồi bổ cơ thể, đặc biệt trong những ngày nắng nóng hoặc khi cơ thể suy nhược.
Dưới góc độ khoa học hiện đại, nước mía chứa hàm lượng lớn đường saccaro, cùng nhiều khoáng chất thiết yếu như canxi, kali, magie, mangan, phốt pho, kẽm, đồng và crôm. Ngoài ra, nước mía còn cung cấp sắt, vitamin A, vitamin C và các vitamin nhóm B.
Những dưỡng chất này giúp hỗ trợ hoạt động của tim mạch, thận và hệ tiêu hóa, đồng thời góp phần cân bằng đường huyết, giảm mệt mỏi và thanh lọc cơ thể. Các chất chống oxy hóa và phytonutrient trong nước mía cũng được cho là có vai trò phòng ngừa một số bệnh mạn tính.
Khi kết hợp với củ dền, giá trị dinh dưỡng của thức uống được tăng cường đáng kể. Củ dền là thực phẩm giàu sắt, acid folic và vitamin C, những yếu tố quan trọng trong quá trình tạo máu.
Hợp chất betaine trong củ dền có tác dụng bảo vệ gan, hỗ trợ giảm mỡ gan và tăng cường chức năng gan. Bên cạnh đó, các sắc tố tự nhiên như betacyanin và betaxanthin có khả năng chống oxy hóa mạnh, giúp hạ cholesterol và bảo vệ hệ tim mạch.
Củ dền khi nấu nước có màu đỏ, màu sắc vốn tượng trưng cho sự may mắn, rất phù hợp để sử dụng trong những ngày đầu năm.
Một số nghiên cứu cho thấy củ dền còn có khả năng hỗ trợ phòng ngừa ung thư, đặc biệt là ung thư phổi và ung thư da, nhờ khả năng ức chế sự hình thành các hợp chất nitrosamines gây hại.
Ngoài ra, hàm lượng nitrat tự nhiên trong củ dền khi vào cơ thể sẽ chuyển hóa thành nitric oxide, giúp cải thiện lưu thông máu, tăng khả năng vận chuyển oxy và dưỡng chất đến các mô. Nhờ đó, củ dền có tác dụng hạ đường huyết, giảm mệt mỏi và tăng sức bền thể chất.
Acid folic có trong củ dền giúp hỗ trợ sự phát triển toàn diện của thai nhi và góp phần phòng ngừa dị tật ống thần kinh. Bên cạnh đó, vitamin C giúp tăng khả năng hấp thu sắt của cơ thể, từ đó làm giảm nguy cơ thiếu máu trong thai kỳ. Ngoài ra, thức uống từ củ dền và mía còn có tác dụng hỗ trợ giải độc gan, cải thiện chức năng tiêu hóa và hạn chế tình trạng tăng cân quá mức.
Tuy nhiên, dù được làm từ nguyên liệu tự nhiên, nước mía nấu củ dền vẫn chứa hàm lượng đường khá cao. Vì vậy, thức uống này không nên sử dụng quá nhiều, đặc biệt đối với người mắc bệnh tiểu đường hoặc các rối loạn chuyển hóa. Việc dùng với liều lượng hợp lý, kết hợp cùng chế độ ăn uống khoa học và cân đối sẽ giúp phát huy tối đa lợi ích mà thức uống này mang lại cho sức khỏe.
