Nước tía tô đang được nhiều người dùng như một loại nước uống thảo mộc. Nhưng nên dùng lá tươi hay lá khô mới hợp lý?
Nếu ưu tiên hương vị và dùng ngay, tía tô tươi có lợi thế
Lá tía tô tươi chứa nước tự nhiên cùng nhiều hợp chất thực vật, tinh dầu và chất chống oxy hóa. Khi được vò hoặc đun nhẹ, các hợp chất tạo mùi đặc trưng của tía tô được giải phóng, cho nước có hương thơm rõ và vị dễ uống hơn.
Điểm đáng chú ý là lá tươi không trải qua quá trình làm khô nên phù hợp với người muốn sử dụng như một loại nước thảo mộc đơn giản trong ngày. Tuy nhiên, tía tô tươi cũng dễ héo, nhanh giảm chất lượng nếu bảo quản không đúng cách.
Vì vậy, nếu có nguồn lá sạch, biết rõ nguồn gốc và chỉ pha lượng vừa đủ uống trong ngày, tía tô tươi là lựa chọn tiện lợi. Không cần biến nó thành một “bài thuốc” hay uống càng nhiều càng tốt.
Tía tô khô tiện hơn, nhưng không có nghĩa là bổ hơn
Tía tô khô có ưu điểm lớn nhất là bảo quản được lâu và dễ định lượng. Sau khi được làm khô đúng cách, lá có thể dùng để hãm như trà, phù hợp với người không thường xuyên mua được tía tô tươi.
Tuy nhiên, quá trình phơi hoặc sấy có thể làm thay đổi một phần các hợp chất nhạy cảm với nhiệt, ánh sáng và oxy. Vì thế, không nên mặc định rằng tía tô khô có hàm lượng hoạt chất cao hơn tía tô tươi chỉ vì nó có mùi đậm hơn.
Nếu chọn dạng khô, nên mua sản phẩm sạch, không ẩm mốc, không có mùi lạ và được bảo quản kín, tránh ánh nắng trực tiếp. Lá càng cũ, chất lượng nguyên liệu càng khó đảm bảo.
Đừng nhầm “nước tía tô” với một loại nước giải độc
Một số lời truyền miệng gán cho nước tía tô khả năng “thải độc”, “đốt mỡ” hoặc làm sạch cơ thể. Đây là cách diễn giải quá mức. Cơ thể vốn có gan và thận đảm nhiệm những chức năng chuyển hóa, đào thải quan trọng; không có loại nước đơn lẻ nào thay thế được chúng.
Tía tô có chứa các hợp chất thực vật được nghiên cứu về đặc tính chống oxy hóa và chống viêm, nhưng điều này không đồng nghĩa uống nước tía tô sẽ chữa bệnh hoặc mang lại hiệu quả giảm cân rõ rệt.
Do đó, nếu uống, hãy xem đây là một loại nước thảo mộc bổ sung trong chế độ ăn uống, không phải “nước thuốc” có thể giải quyết mọi vấn đề sức khỏe.
Cách pha mới là điều quyết định bạn có đang dùng quá đà
Với lá tươi, có thể rửa kỹ, để ráo rồi vò nhẹ trước khi hãm với nước nóng. Không nhất thiết phải đun sôi quá lâu. Cách làm này giúp nước có mùi thơm dễ chịu và tránh biến một thức uống đơn giản thành nước quá đặc. Nếu nấu thì không nên nấu quá lâu, chỉ tầm khoảng 5 phút từ khi nước sôi.
Với lá khô, có thể dùng lượng vừa phải để hãm như trà. Nước không cần quá đậm đặc và cũng không nên vì muốn “tăng tác dụng” mà cho thật nhiều lá vào một lần uống.
Quan trọng nhất là không nên uống thay hoàn toàn nước lọc. Nước lọc vẫn là nguồn nước chính cần thiết cho cơ thể; nước tía tô chỉ nên đóng vai trò bổ sung nếu bạn thích và phù hợp với mình.
Ai nên thận trọng khi uống thường xuyên?
Tía tô được sử dụng phổ biến như một loại rau gia vị và thảo dược truyền thống, nhưng “tự nhiên” không đồng nghĩa với phù hợp với tất cả mọi người. Nếu đang mang thai, cho con bú, mắc bệnh mạn tính hoặc đang dùng thuốc thường xuyên, việc sử dụng tía tô với mục đích điều trị nên được hỏi ý kiến chuyên môn.
Đặc biệt, không nên dùng nước tía tô thay thuốc đang được kê đơn hoặc tự tăng lượng uống khi thấy người khác nói rằng uống càng nhiều càng tốt. Các bằng chứng về tác dụng điều trị của tía tô ở người vẫn không đủ để đưa ra những khẳng định quá rộng.
Nếu sau khi uống xuất hiện biểu hiện bất thường như nổi mẩn, khó chịu ở đường tiêu hóa hoặc dấu hiệu dị ứng, nên ngừng sử dụng và theo dõi tình trạng.
