Cà chua là loại thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày của nhiều gia đình Việt. Nhờ giàu vitamin C, vitamin A, kali, chất chống oxy hóa như lycopene, cà chua thường được nhắc đến như một “siêu thực phẩm” giúp tăng cường sức khỏe, làm đẹp da, hỗ trợ tim mạch và phòng ngừa nhiều bệnh mạn tính.
Tuy nhiên, không phải ai ăn cà chua cũng đều có lợi. Trong một số trường hợp, nếu sử dụng không đúng cách hoặc ăn với lượng lớn trong thời gian dài, cà chua có thể gây ra những tác động không mong muốn đối với sức khỏe. Đặc biệt, 2 nhóm đối tượng dưới đây cần hết sức thận trọng khi sử dụng cà chua.
Thứ nhất: Người có nguy cơ hoặc đang mắc sỏi thận
Cà chua có chứa axit oxalic với hàm lượng khoảng 5,3 mg/100g. Axit oxalic khi đi vào cơ thể có thể kết hợp với canxi, tạo thành muối canxi oxalat không hòa tan. Đây chính là một trong những thành phần phổ biến nhất cấu tạo nên sỏi thận.
Nếu người có cơ địa dễ hình thành sỏi thận hoặc đã từng mắc sỏi thận:
-
Ăn cà chua thường xuyên
-
Dùng nhiều cà chua sống
-
Kết hợp cà chua với thực phẩm giàu canxi trong cùng bữa ăn
thì nguy cơ kết tủa canxi oxalat trong đường tiết niệu sẽ tăng cao, lâu dần có thể dẫn đến hình thành hoặc tái phát sỏi thận.
Với nhóm đối tượng này, chuyên gia dinh dưỡng thường khuyến nghị:
-
Không nên ăn cà chua quá thường xuyên
-
Hạn chế ăn cà chua sống
-
Ưu tiên chế biến chín và dùng với lượng vừa phải
Việc điều chỉnh chế độ ăn hợp lý sẽ giúp giảm nguy cơ biến chứng, đồng thời vẫn đảm bảo cơ thể hấp thu được các dưỡng chất cần thiết.
Thứ hai: Người mắc bệnh dạ dày – tá tràng
Cà chua có tính axit tự nhiên, vì vậy không thân thiện với những người đang gặp vấn đề về dạ dày – tá tràng, đặc biệt là:
-
Viêm loét dạ dày
-
Trào ngược dạ dày – thực quản
-
Đau dạ dày mạn tính
Khi ăn cà chua, nhất là cà chua sống hoặc ăn lúc đói, axit trong cà chua có thể:
-
Kích thích niêm mạc dạ dày
-
Làm tăng tiết axit
-
Gây cảm giác đau rát, ợ nóng, đầy bụng
Ở những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, việc tiêu thụ cà chua không kiểm soát có thể khiến triệu chứng bệnh nặng hơn, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
Vì vậy, nhóm người mắc bệnh dạ dày – tá tràng nên:
-
Hạn chế ăn cà chua sống
-
Tránh dùng cà chua khi bụng đói
-
Chỉ sử dụng với lượng nhỏ và theo dõi phản ứng của cơ thể
Nếu có dấu hiệu khó chịu sau khi ăn, nên tạm ngừng và tham khảo ý kiến bác sĩ.
Cách chọn và bảo quản cà chua đúng để đảm bảo an toàn
Để tận dụng lợi ích của cà chua và hạn chế rủi ro cho sức khỏe, người tiêu dùng cần chú ý ngay từ khâu lựa chọn và bảo quản.
Khi mua cà chua, nên chọn:
-
Quả tươi, màu đỏ tự nhiên
-
Vỏ mịn, không trầy xước
-
Độ mềm vừa phải, không quá cứng cũng không quá nhũn
-
Tránh quả quá xanh hoặc quá chín
Về bảo quản:
-
Có thể để cà chua ở nhiệt độ phòng, xếp cách nhau, đặt phần cuống hướng xuống để hạn chế mất nước và hư hỏng
-
Nếu bảo quản trong tủ lạnh, cà chua nguyên quả có thể dùng trong khoảng 6–8 ngày
-
Riêng cà chua ép hoặc nước cà chua tươi chỉ nên sử dụng trong 1–2 ngày, tránh để lâu vì dễ nhiễm khuẩn và mất chất
Bảo quản đúng cách không chỉ giúp cà chua giữ được độ tươi ngon mà còn hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.
Cà chua là thực phẩm giàu dinh dưỡng, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu được sử dụng đúng cách và đúng đối tượng. Tuy nhiên, với những người:
-
Có nguy cơ hoặc đang mắc sỏi thận
-
Mắc bệnh dạ dày – tá tràng
việc tiêu thụ cà chua cần được cân nhắc kỹ lưỡng để tránh những tác động không mong muốn.
Ăn uống điều độ, lắng nghe phản ứng của cơ thể và lựa chọn thực phẩm phù hợp chính là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe lâu dài, thay vì chỉ chạy theo lợi ích trước mắt.
