Mắm tôm và nước tương: Gia vị truyền thống không thể thiếu
Trong bữa cơm gia đình Việt, mắm tôm và nước tương là những gia vị không thể thiếu, góp phần tạo nên hương vị đặc trưng cho nhiều món ăn. Từ bún đậu mắm tôm, thịt chó chấm mắm tôm, đến các món chay sử dụng nước tương, những gia vị này đã trở thành một phần không thể thiếu trong ẩm thực Việt Nam.
Tuy nhiên, ít ai biết rằng, việc sử dụng không đúng cách hoặc tiêu thụ quá mức những gia vị này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt là chức năng gan.
Mắm tôm và nước tương: Những nguy cơ tiềm ẩn đối với gan
Mắm tôm: Nguy cơ nhiễm khuẩn và độc tố
Mắm tôm là sản phẩm lên men từ tôm hoặc tép, có hương vị đặc trưng và được nhiều người yêu thích. Tuy nhiên, nếu không được chế biến và bảo quản đúng cách, mắm tôm có thể trở thành nguồn lây nhiễm vi khuẩn gây bệnh.
Tiến sĩ Nguyễn Công Khẩn, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho biết: "Mắm tôm và nước mắm là loại thực phẩm dinh dưỡng có lượng dự trữ đạm rất tốt, dễ hấp thụ và tương đối an toàn. Tuy nhiên, nhược điểm lớn của cả hai loại mắm này là rất dễ nhiễm khuẩn trong quá trình chế biến trước khi ăn."
Đặc biệt, trong đợt dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm, mắm tôm đã bị xác định là nguồn lây bệnh tả, dẫn đến việc tạm ngừng sử dụng trên toàn quốc.
Nước tương: Nguy cơ từ độc tố aflatoxin
Nước tương, hay còn gọi là tương, là gia vị phổ biến trong ẩm thực chay và các món ăn nhẹ. Tuy nhiên, quá trình sản xuất nước tương truyền thống có thể bị nhiễm nấm Aspergillus flavus, loại nấm sinh ra độc tố aflatoxin, một chất gây ung thư gan.
Giáo sư Nguyễn Lân Dũng cảnh báo: "Việc làm tương bằng cách lên men tự nhiên không giặt nong có thể gặp nấm Aspergillus flavus - loại nấm sinh ra độc tố aflatoxin, một chất gây ung thư."
Độc tố aflatoxin rất bền với nhiệt, không bị phân hủy khi đun nấu ở nhiệt độ thông thường, và có thể tích lũy trong gan, dẫn đến nguy cơ ung thư gan.
Dấu hiệu cảnh báo vấn đề về gan
Gan là cơ quan quan trọng trong việc chuyển hóa và thải độc cho cơ thể. Khi gan bị tổn thương, có thể xuất hiện các dấu hiệu như:
- Mệt mỏi, chán ăn
- Vàng da, vàng mắt
- Nước tiểu sẫm màu
- Đau tức vùng hạ sườn phải
Nếu xuất hiện các dấu hiệu trên, cần đi khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Sử dụng gia vị một cách an toàn để bảo vệ gan
Để tận hưởng hương vị của mắm tôm và nước tương mà không ảnh hưởng đến sức khỏe, cần lưu ý:
- Chỉ sử dụng mắm tôm và nước tương từ các cơ sở sản xuất uy tín, có chứng nhận an toàn thực phẩm.
- Không sử dụng mắm tôm sống; nên chưng chín trước khi ăn để tiêu diệt vi khuẩn.
- Hạn chế sử dụng nước tương sản xuất theo phương pháp thủy phân bằng axit, vì có nguy cơ chứa độc tố 3-MCPD.
- Sử dụng gia vị một cách điều độ, không lạm dụng.
- Đối với người có vấn đề về gan, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng các loại gia vị này.
Kết luận
Mắm tôm và nước tương là những gia vị truyền thống, góp phần làm phong phú ẩm thực Việt Nam. Tuy nhiên, việc sử dụng không đúng cách hoặc tiêu thụ quá mức có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt là chức năng gan. Vì vậy, hãy sử dụng các gia vị này một cách an toàn và điều độ, lựa chọn sản phẩm từ các cơ sở uy tín, và luôn chú ý đến sức khỏe của bản thân và gia đình.
