Đột quỵ nhẹ: "Hồi chuông cảnh báo" bị ngó lơ
Trong y học, đột quỵ nhẹ được gọi là cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA). Đây được xem là tín hiệu cảnh báo sớm trước khi một cơn đột quỵ thực sự xảy ra. Điều đáng lo ngại là các triệu chứng của TIA thường xuất hiện rất nhanh rồi tự biến mất khiến người bệnh lầm tưởng mình chỉ bị mệt mỏi, say nắng thông thường.
Theo nghiên cứu đăng trên Tạp chí Y học New England, có khoảng 20 - 25% bệnh nhân đột quỵ từng trải qua ít nhất một cơn đột quỵ nhẹ trước đó. Nếu không được xử lý kịp thời, nguy cơ tiến triển thành đột quỵ thực sự trong vòng 3 tháng lên tới 20%, đặc biệt cao nhất trong 48 giờ đầu tiên.
Bác sĩ Sun Yang (Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện Trung ương trực thuộc Đại học Giang Nam, Trung Quốc) cảnh báo: Nếu xuất hiện 5 dấu hiệu đột ngột dưới đây ở một bên cơ thể khi chuẩn bị đi ngủ hoặc vừa thức giấc, bạn cần phải đến bệnh viện cấp cứu ngay lập tức.
5 dấu hiệu cảnh báo đột quỵ khi đi ngủ tuyệt đối không được chủ quan
1. Đột ngột tê yếu một bên cơ thể
Khi đang nằm nghỉ hoặc mới tỉnh giấc, bạn bất ngờ cảm thấy một bên tay, chân hoặc nửa người mất cảm giác, tê bì rõ rệt. Nếu đã thay đổi tư thế nằm mà triệu chứng không cải thiện, tay chân yếu đi, cầm nắm khó khăn hoặc bước đi không vững thì đây chính là dấu hiệu của mạch máu não đang bị nghẽn.
2. Mặt tê cứng, méo miệng, chảy nước dãi bất thường
Một bên khuôn mặt bỗng trở nên nặng nề, mất cân đối, khó cử động hoặc không thể mỉm cười tự nhiên. Nhiều người hay bị chảy nước dãi ở khóe miệng một cách vô thức khi ngủ và nghĩ là bình thường, nhưng nếu đi kèm tê cứng mặt thì đó là tổn thương thần kinh nghiêm trọng.
3. Nói khó, nói ngọng, líu lưỡi
Bạn vẫn hoàn toàn tỉnh táo nhưng đột nhiên phát âm không rõ chữ, nói líu lưỡi, ú ớ hoặc không thể diễn đạt thành câu hoàn chỉnh. Dù hiện tượng này chỉ kéo dài vài phút rồi tự hết, nguy cơ đột quỵ thực sự vẫn đang cận kề.
4. Chóng mặt dữ dội, mất thăng bằng
Cơn choáng váng, hoa mắt xuất hiện bất ngờ ngay khi bạn vừa nằm xuống hoặc ngồi dậy khỏi giường. Người bệnh có cảm giác mọi vật xung quanh quay cuồng, đi kèm buồn nôn, đi đứng loạng choạng. Biểu hiện này rất dễ bị nhầm với rối loạn tiền đình hoặc tụt huyết áp.
5. Mờ mắt hoặc nhìn đôi trong thời gian ngắn
Thị lực giảm đột ngột ở một bên mắt, hoặc nhìn một vật thành hai hình ảnh (nhìn đôi). Dù hiện tượng này biến mất nhanh chóng, nó chứng tỏ dòng máu lưu thông lên não đang gặp trục trặc lớn.
Bác sĩ Sun Yang nhấn mạnh: "Đến bệnh viện kiểm tra và điều trị sớm ngay khi xuất hiện cơn đột quỵ nhẹ có thể giúp giảm tới 80% nguy cơ xảy ra đột quỵ nghiêm trọng."
Những thời điểm mạch máu não dễ bị "tấn công" nhất
Ngoài lúc ngủ, hệ mạch máu não còn đặc biệt yếu ớt vào những thời điểm sinh hoạt hằng ngày sau:
-
Khi rặn mạnh lúc đi vệ sinh: Việc dùng sức quá mức làm tăng áp lực trong ổ bụng và áp lực nội sọ, dễ dẫn đến vỡ hoặc tắc mạch máu.
-
Thay đổi nhiệt độ đột ngột: Di chuyển nhanh từ phòng điều hòa lạnh ra ngoài trời nắng nóng hoặc ngược lại khiến mạch máu co giãn đột ngột, gây tai biến.
-
Mất nước do vận động: Mồ hôi tiết ra quá nhiều trong mùa hè khiến máu bị cô đặc lại, tạo điều kiện cho cục máu đông hình thành.
-
Căng thẳng, xúc động mạnh: Khóc lóc, tức giận hoặc stress kéo dài khiến huyết áp tăng đột biến, tạo áp lực cực lớn lên thành mạch.
Bí quyết bảo vệ mạch máu não trong mùa nắng nóng
Để giảm thiểu nguy cơ đột quỵ (đặc biệt ở những người có bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, mỡ máu cao), các chuyên gia khuyến cáo:
-
Uống đủ nước: Ưu tiên nước ấm hoặc nước lọc nguội, uống đều đặn để duy trì độ loãng của máu. Tránh uống nước đá quá lạnh ngay khi vừa đi nắng về.
-
Sử dụng điều hòa khoa học: Cài đặt nhiệt độ phòng ở mức 26 - 28 độ C. Trước khi ra khỏi phòng lạnh, nên mở cửa đứng vài phút để cơ thể thích nghi.
-
Chế độ ăn giàu Kali: Tăng cường bổ sung rau xanh, trái cây ít đường giàu kali để ổn định huyết áp và tăng độ đàn hồi cho mạch máu.
-
Kiểm soát bệnh nền: Theo dõi huyết áp, đường huyết thường xuyên và uống thuốc đúng chỉ định của bác sĩ.
Một cơn đột quỵ nhẹ không đơn thuần là do bạn ngủ không ngon giấc. Đó là lời "cầu cứu" cuối cùng của cơ thể. Hãy lắng nghe và hành động kịp thời để bảo vệ mạng sống của chính mình và người thân.
