Theo TS Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), trong 100g chân giò lợn chín có khoảng 260–300 kcal, cung cấp 15–17g protein nhưng lại chứa tới 22–25g chất béo, chủ yếu là mỡ bão hòa, cùng 80–90mg cholesterol. Nguồn năng lượng của thực phẩm này phần lớn đến từ chất béo. Nhờ giàu collagen và gelatin, chân giò có độ mềm, béo ngậy, dễ ăn, song nếu dùng thường xuyên rất dễ khiến khẩu phần vượt quá nhu cầu năng lượng của cơ thể.
Các vị thuốc bắc như đương quy, kỷ tử, táo tàu, hoàng kỳ… thường được sử dụng để hầm cùng chân giò nhằm tạo mùi vị thơm ngon và cảm giác ấm nóng khi ăn. Tuy nhiên, theo TS Giang, các thành phần này chủ yếu có tác dụng hỗ trợ, không phải là thuốc điều trị và không mang lại hiệu quả chữa bệnh như nhiều người lầm tưởng.
Nhiều ý kiến cho rằng collagen trong chân giò giúp làm đẹp da, chắc khỏe xương khớp. Thực tế, TS Giang cho biết các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng collagen từ thực phẩm khi vào cơ thể sẽ bị phân giải thành các axit amin, không giữ nguyên cấu trúc ban đầu để phát huy tác dụng trực tiếp lên da hay khớp.
“Đến nay chưa có bằng chứng khoa học lâm sàng nào chứng minh việc ăn chân giò hầm thuốc bắc có thể bổ huyết, làm đẹp da hay phục hồi xương khớp. Sức khỏe làn da và hệ vận động phụ thuộc vào chế độ dinh dưỡng cân bằng, vận động hợp lý, giấc ngủ và kiểm soát tình trạng viêm, chứ không thể trông chờ vào một món ăn đơn lẻ”, TS Giang nhấn mạnh.
Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), các thực phẩm giàu mỡ bão hòa và cholesterol như chân giò cần được hạn chế, đặc biệt với những người mắc bệnh mạn tính, để tránh làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
Theo TS Lê Thị Hương Giang, món chân giò hầm thuốc bắc tuy quen thuộc và được nhiều người ưa chuộng trong mùa lạnh, song không phù hợp để sử dụng thường xuyên đối với một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao về sức khỏe. Cụ thể, những người bị rối loạn mỡ máu, xơ vữa động mạch cần đặc biệt thận trọng do hàm lượng chất béo bão hòa và cholesterol trong chân giò khá cao. Tương tự, người mắc tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường hoặc béo phì nếu ăn nhiều có thể làm gia tăng gánh nặng chuyển hóa, ảnh hưởng xấu đến quá trình kiểm soát bệnh.
Ngoài ra, chân giò cũng không phải lựa chọn phù hợp với người mắc gout hoặc có nồng độ axit uric trong máu cao, bởi việc tiêu thụ thực phẩm giàu đạm và chất béo có thể kích thích các cơn đau khớp. Những người bị gan nhiễm mỡ, rối loạn chuyển hóa hay người cao tuổi ít vận động cũng nên hạn chế món ăn này, vì khả năng chuyển hóa chất béo kém hơn, dễ dẫn đến tích tụ mỡ và làm bệnh tiến triển nặng theo thời gian. Ở các nhóm đối tượng trên, việc ăn chân giò thường xuyên, dù không gây tác động tức thì, vẫn có thể âm thầm làm tình trạng sức khỏe xấu đi.
Với người khỏe mạnh, TS Giang cho rằng chân giò hầm thuốc bắc chỉ nên xuất hiện trong bữa ăn với lượng nhỏ và tần suất hợp lý, tối đa khoảng một lần mỗi tuần. Khi sử dụng, nên ưu tiên phần nạc, vớt bỏ bớt mỡ trong quá trình nấu và ăn kèm nhiều rau xanh, thực phẩm giàu chất xơ để cân đối khẩu phần. Người dân không nên coi đây là món “đại bổ” để ăn liên tục nhiều ngày liền, đặc biệt trong những dịp cần bồi bổ sức khỏe.
Riêng với phụ nữ sau sinh, dù nhu cầu năng lượng tăng cao, việc ăn chân giò hầm thuốc bắc cũng cần được tính toán trong tổng khẩu phần hằng ngày. Nếu ăn quá nhiều có thể dẫn đến thừa năng lượng, tăng cân không mong muốn hoặc ảnh hưởng đến các chỉ số chuyển hóa sau sinh.
“Chân giò hầm thuốc bắc không phải là thực phẩm xấu, nhưng cũng không phải món ăn phù hợp cho tất cả mọi người. Ăn đúng đối tượng, đúng lượng và đúng tần suất mới giúp phát huy lợi ích mà không gây hại. Dinh dưỡng không nằm ở một món ăn đơn lẻ, mà là sự cân bằng lâu dài của toàn bộ chế độ ăn uống và lối sống”, TS Giang nhấn mạnh.
