Cà phê là thức uống quen thuộc của nhiều người, đặc biệt vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều để tỉnh táo, tập trung hơn khi làm việc.
Vậy tối uống cà phê có bị mất ngủ không? Câu trả lời là có thể, nhưng mức độ ảnh hưởng không giống nhau ở tất cả mọi người. Caffeine trong cà phê có tác dụng kích thích hệ thần kinh, giúp giảm cảm giác buồn ngủ. Vì vậy, nếu uống vào thời điểm quá muộn, một số người có thể khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu hoặc dễ tỉnh giấc giữa đêm.
Vì sao uống cà phê buổi tối dễ khiến bạn trằn trọc?
Thành phần được nhắc đến nhiều nhất khi nói về tác động của cà phê đối với giấc ngủ chính là caffeine. Chất này có khả năng cạnh tranh với adenosine, một chất liên quan đến cảm giác buồn ngủ tích tụ trong cơ thể khi chúng ta thức lâu.
Khi caffeine tác động lên hệ thần kinh, cảm giác mệt mỏi và buồn ngủ có thể bị che lấp. Đây cũng là lý do sau khi uống cà phê, nhiều người cảm thấy đầu óc tỉnh táo hơn, làm việc tập trung hơn và có thể tiếp tục hoạt động dù cơ thể đã bắt đầu mệt.
Điều đáng chú ý là tác dụng của caffeine không biến mất ngay sau khi uống. Cơ thể cần thời gian để chuyển hóa chất này. Vì vậy, một ly cà phê uống vào buổi tối có thể vẫn ảnh hưởng đến trạng thái tỉnh táo vào thời điểm đáng lẽ cơ thể cần nghỉ ngơi.
Không phải cứ uống cà phê buổi tối là chắc chắn mất ngủ
Mặc dù cà phê có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, không nên hiểu rằng cứ uống cà phê vào buổi tối thì ai cũng mất ngủ. Khả năng chịu caffeine của mỗi người khác nhau.
Có người chỉ cần uống một lượng nhỏ vào buổi chiều đã cảm thấy khó ngủ, trong khi người khác uống cà phê sau bữa tối vẫn có thể ngủ bình thường. Sự khác biệt này có thể liên quan đến thói quen sử dụng caffeine, mức độ nhạy cảm của cơ thể, thời điểm uống và khả năng chuyển hóa caffeine của từng người.
Lượng caffeine cũng là yếu tố quan trọng. Một ly cà phê đậm đặc có thể chứa lượng caffeine khác đáng kể so với cà phê pha loãng, cà phê sữa hoặc một số loại đồ uống có hương vị cà phê. Vì thế, không chỉ thời điểm uống mà cả loại cà phê và lượng sử dụng cũng cần được cân nhắc.
Uống cà phê lúc mấy giờ thì ít ảnh hưởng đến giấc ngủ?
Nếu bạn là người nhạy cảm với caffeine, uống cà phê càng gần giờ đi ngủ càng dễ ảnh hưởng đến giấc ngủ. Một nguyên tắc đơn giản là nên hạn chế caffeine trong khoảng vài giờ trước khi lên giường.
Chẳng hạn, nếu thường đi ngủ lúc 22h30 hoặc 23h, việc uống cà phê vào cuối buổi chiều hoặc buổi tối có thể không phải lựa chọn lý tưởng, đặc biệt nếu bạn từng có tình trạng trằn trọc sau khi uống. Với những người nhạy caffeine, khoảng cách an toàn có thể cần dài hơn.
Ngược lại, nếu đã uống cà phê vào buổi sáng và không gặp vấn đề về giấc ngủ, bạn có thể tiếp tục duy trì thói quen này. Buổi sáng thường là thời điểm phù hợp hơn để sử dụng cà phê vì cơ thể còn nhiều thời gian hoạt động và chuyển hóa caffeine trước khi bước vào giấc ngủ ban đêm.
Vì sao có người uống cà phê tối vẫn ngủ ngon?
Đây là điều khiến nhiều người băn khoăn. Có người uống một ly cà phê sau bữa tối rồi vẫn ngủ ngon, trong khi người khác chỉ uống vài ngụm đã tỉnh táo đến khuya.
Nguyên nhân có thể nằm ở mức độ nhạy cảm với caffeine và thói quen sử dụng lâu dài. Những người thường xuyên uống cà phê có thể cảm nhận tác động kích thích ít rõ rệt hơn so với người hiếm khi sử dụng. Tuy nhiên, việc “uống quen” không có nghĩa caffeine hoàn toàn không ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
Một người vẫn có thể ngủ được nhưng giấc ngủ không nhất thiết đạt chất lượng tốt nhất. Nếu sau khi uống cà phê tối, bạn nhận thấy thời gian đi vào giấc ngủ kéo dài hơn, thường xuyên thức giấc hoặc sáng hôm sau cảm thấy mệt dù đã ngủ đủ thời gian, đây có thể là dấu hiệu nên xem lại thời điểm uống cà phê.
Nếu lỡ uống cà phê tối, làm gì để dễ ngủ hơn?
Nếu chẳng may uống cà phê vào buổi tối và sau đó cảm thấy tỉnh táo, bạn không nên quá lo lắng. Việc cố ép bản thân phải ngủ ngay đôi khi lại khiến tâm lý căng thẳng hơn.
Thay vào đó, hãy giảm ánh sáng trong phòng, hạn chế sử dụng điện thoại hoặc máy tính quá lâu trước giờ ngủ và giữ không gian nghỉ ngơi yên tĩnh, thoải mái. Bạn cũng nên tránh tiếp tục sử dụng thêm các loại đồ uống chứa caffeine như trà đặc, nước tăng lực hoặc một số loại nước ngọt có caffeine.
Quan trọng hơn, không nên tìm cách “bù” bằng việc uống thêm cà phê vào ngày hôm sau nếu cảm thấy thiếu ngủ. Điều này có thể tạo thành vòng lặp: tối khó ngủ, sáng mệt, lại uống nhiều cà phê để tỉnh táo rồi tiếp tục khó ngủ vào tối hôm sau.
Cà phê không xấu, quan trọng là uống đúng thời điểm
Cà phê bản thân không phải thức uống mà mọi người nhất thiết phải loại bỏ. Với nhiều người, cà phê là một phần của thói quen sinh hoạt và có thể giúp tỉnh táo, tăng khả năng tập trung trong công việc.
Điều cần quan tâm hơn là thời điểm uống, lượng sử dụng và phản ứng của chính cơ thể. Nếu bạn nhận thấy mình thường xuyên khó ngủ sau khi uống cà phê vào chiều tối, tốt nhất nên chuyển thời điểm uống sang buổi sáng hoặc đầu giờ chiều.
Đặc biệt, những người đang gặp vấn đề kéo dài về giấc ngủ nên xem xét tổng thể thói quen sinh hoạt thay vì chỉ đổ lỗi cho một ly cà phê. Giờ đi ngủ, thời gian sử dụng thiết bị điện tử, stress, chế độ ăn uống và nhiều yếu tố khác cũng có thể tác động đến chất lượng giấc ngủ.
Tóm lại, tối uống cà phê có bị mất ngủ không? Có thể. Caffeine có tác dụng kích thích và có thể làm một số người khó đi vào giấc ngủ hoặc ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào lượng caffeine, thời điểm uống và độ nhạy cảm của từng người. Nếu thường xuyên mất ngủ sau khi uống cà phê buổi tối, lựa chọn đơn giản nhất là hạn chế hoặc chuyển sang uống sớm hơn trong ngày.
