Nếu muốn tận dụng lá đinh lăng để nấu một loại nước uống đơn giản tại nhà, điều quan trọng là lựa chọn nguyên liệu sạch, sơ chế kỹ và sử dụng với lượng vừa phải.
Nguyên liệu và cách sơ chế lá đinh lăng
Để nấu khoảng 1–1,5 lít nước, có thể chuẩn bị khoảng 30–50 g lá đinh lăng tươi. Tùy khẩu vị, bạn có thể điều chỉnh lượng lá. Nếu mới uống lần đầu, nên dùng lượng vừa phải để làm quen với mùi vị đặc trưng của loại lá này.
Khi chọn lá, nên ưu tiên những lá còn tươi, màu xanh tự nhiên, không bị úa vàng, dập nát hoặc có dấu hiệu sâu bệnh. Không nên sử dụng lá đã có mùi lạ, nấm mốc hoặc không rõ nguồn gốc.
Lá đinh lăng sau khi hái cần nhặt bỏ lá già, lá úa và phần cuống quá cứng. Tiếp đó, rửa kỹ nhiều lần dưới vòi nước sạch để loại bỏ bụi bẩn, đất cát. Có thể ngâm lá trong nước sạch trong thời gian ngắn rồi rửa lại và để ráo trước khi nấu.
Nếu muốn nước có vị thơm và dễ uống hơn, bạn có thể chuẩn bị thêm 2–3 lát gừng tươi. Gừng giúp tạo mùi thơm ấm và vị cay nhẹ, đồng thời làm giảm cảm giác đắng của lá. Ngoài ra, có thể chuẩn bị một ít đường phèn hoặc mật ong nếu thích uống ngọt.
Cách nấu nước lá đinh lăng vừa thơm vừa dễ uống
Đầu tiên, cho khoảng 1–1,5 lít nước lọc vào nồi. Cho phần lá đinh lăng đã rửa sạch vào nồi cùng vài lát gừng nếu sử dụng. Đặt nồi lên bếp và đun với lửa vừa.
Khi nước bắt đầu sôi, hạ nhỏ lửa và tiếp tục đun khoảng 5–10 phút. Không cần đun quá lâu vì có thể khiến nước có vị đậm và đắng hơn. Trong quá trình đun, có thể dùng đũa đảo nhẹ để lá ngập đều trong nước.
Sau khi tắt bếp, để nước nguội bớt rồi dùng rây hoặc dụng cụ lọc để loại bỏ phần lá. Phần nước thu được có thể uống khi còn ấm hoặc để nguội.
Nếu thấy vị hơi đắng, bạn có thể thêm một chút đường phèn khi nước còn ấm. Nếu sử dụng mật ong, nên chờ nước giảm nhiệt rồi mới cho vào và khuấy đều. Không nên cho quá nhiều chất tạo ngọt vì sẽ làm mất hương vị tự nhiên của nước lá.
Một cách khác là nấu nước đinh lăng loãng hơn bằng cách tăng lượng nước thay vì tăng lượng lá. Cách này phù hợp với những người không quen với vị đắng hoặc muốn sử dụng như một loại nước uống nhẹ.
Nước sau khi nấu nên được bảo quản trong bình sạch, có nắp kín nếu chưa uống ngay. Nếu để trong tủ lạnh, nên sử dụng trong thời gian ngắn và kiểm tra mùi vị trước khi uống. Khi nước có dấu hiệu lên men, đổi màu hoặc xuất hiện mùi bất thường thì không nên tiếp tục sử dụng.
Để có thức uống ngon, bạn cũng không nhất thiết phải nấu một lượng lớn. Nấu vừa đủ dùng trong ngày sẽ giúp nước giữ được hương vị tốt hơn và hạn chế nguy cơ bảo quản quá lâu.
Theo kinh nghiệm dân gian, lá đinh lăng được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau. Tuy nhiên, những kinh nghiệm này không đồng nghĩa với việc nước lá đinh lăng có thể thay thế thuốc hoặc điều trị bệnh. Không nên vì nghe truyền miệng về công dụng của đinh lăng mà uống với lượng lớn hoặc sử dụng kéo dài.
Đặc biệt, những người đang điều trị bệnh, đang sử dụng thuốc, phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh nền nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi dùng thường xuyên.
Ngoài ra, nếu xuất hiện các biểu hiện bất thường sau khi sử dụng như đau bụng, buồn nôn, chóng mặt, nổi mẩn hoặc khó chịu kéo dài, nên ngừng sử dụng và cân nhắc trao đổi với nhân viên y tế.
Nhìn chung, cách nấu nước lá đinh lăng khá đơn giản: rửa sạch lá, cho vào nồi cùng lượng nước vừa đủ, đun sôi khoảng 5–10 phút rồi lọc lấy nước. Có thể thêm vài lát gừng hoặc một chút chất tạo ngọt để điều chỉnh hương vị theo sở thích.
Thay vì quan niệm “càng uống nhiều càng bổ”, nên xem nước lá đinh lăng như một thức uống dân gian và sử dụng với mức độ phù hợp. Chất lượng nguyên liệu, vệ sinh trong quá trình chế biến và cách bảo quản vẫn là những yếu tố quan trọng cần được ưu tiên.